چه کسی ستاره میدهد؟
مقایسه نظام ارزیابی هتلها در ایران با مدلهای بینالمللی
در بسیاری از کشورهای پیشرو در صنعت هتلداری، نظام ارزیابی و درجهبندی هتلها بر پایه یک اصل غیرقابل مذاکره استوار است: استقلال کامل ارزیاب.
در مدلهایی مانند Forbes Travel Guide یا AAA Diamond Rating در آمریکا، ارزیابها نه معرفی میشوند، نه تبلیغ میکنند و نه خدمات مشاورهای میفروشند. هتلها حتی زمان بازدید را نمیدانند و ارزیابیها بهصورت ناشناس انجام میشود.
در سیستم Hotelstars Union در اروپا نیز، ارزیابی توسط نهادهای بیطرف و تحت نظارت سختگیرانه انجام میشود و هر افت استاندارد میتواند به کاهش فوری ستارهها منجر شود.
در مقابل، در ساختار فعلی ایران، ارزیابیها عمدتاً وابسته به گزارش شرکتهای مجری است؛ شرکتهایی که خود بخشی از چرخه اقتصادی استانداردسازی محسوب میشوند. اینجاست که یک پرسش بنیادین مطرح میشود:
چه ارزیابهایی به هتلهایی با نواقص آشکار سازهای، خدماتی و بهداشتی، درجه پنجستاره میدهند؟
اگر ستارهها بازتاب کیفیت واقعی نیستند، پس اعتبار نظام درجهبندی چگونه حفظ میشود؟
آیا وزارت میراث فرهنگی نباید نقش فعالتری در انتخاب، نظارت و حتی چرخش دورهای ارزیابها داشته باشد؟
و آیا زمان آن نرسیده که ارزیابی از خدمات مشاورهای و تجاری کاملاً تفکیک شود؟
تا زمانی که ارزیاب بهجای ناظر مستقل، به بازیگری در بازار خدمات تبدیل شود، ستارهها بیش از آنکه ابزار تضمین کیفیت باشند، به برچسبی اداری بدل میشوند.
نتیجه این چرخه معیوب را مسافر میپردازد؛ با هزینه پنجستاره و تجربهای که اغلب کمتر از آن است.
هتلجار، دیدهبان شفافیت در گردشگری و هتلداری ایران
