آیا واقعا باید باور کرد که گردشگری ترکیه خواهان آرامش و ثبات در گردشگری ایران است؟
وقتی اعداد را کنار هم بگذاریم، این پرسش دیگر فقط یک جمله چالشی نیست؛ یک واقعیت اقتصادی است.
در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، مجموع درآمد گردشگری ترکیه به حدود ۲۰۴.۱ میلیارد دلار رسیده است؛ عددی سنگین، تعیینکننده و معنادار در مقیاس اقتصاد منطقه.
در مقابل، اگر برای ایران عدد ۷.۵ میلیارد دلار را مبنا قرار داده و با همان الگوی رشد، یک برآورد پنجساله انجام گیرد، مجموع درآمد ایران در همین دوره حدود ۲۵.۱ میلیارد دلار خواهد بود.
یعنی فاصلهای در حدود ۱۷۹ میلیارد دلار؛ شکافی که نمیتوان آن را فقط با تفاوت مدیریت عادی توضیح داد، بلکه باید آن را در بستر جابهجایی تقاضای ناشی از بحران های پیاپی، انتقال بازار و بهرهبرداری رقبا از تضعیف موقعیت ایران دید.
ایران کشوری کوچک و تکمحصولی در گردشگری نیست. ایران از معدود سرزمینهایی است که همزمان گردشگری تاریخی، فرهنگی، طبیعی، ساحلی، زیارتی، سلامت، روستایی، کویری، کوهستانی و خوراک را در مقیاس ملی در اختیار دارد. از شمال تا جنوب، از جنگل و دریا تا کویر و قله، از شهرهای کهن تا ظرفیتهای درمانی و پزشکی، ایران میتوانست یکی از بازیگران اصلی گردشگری منطقه باشد؛ نه یک تماشاگر در حاشیه بازار.
اما آنچه رخ داده، این است که بخشی از تقاضایی که میتوانست به ایران وارد شود، به سمت بازارهای جایگزین رفته است. در این میان، ترکیه بیش از دیگران توانسته از بحرانها، محدودیتها، بیثباتیها و تضعیف تصویر بینالمللی ایران بهرهبرداری کند و گردشگری را به یک صنعت بزرگ درآمدزا تبدیل کند. این گزاره شاید تلخ باشد، اما بعید است کشوری که از شکاف ایجادشده اینچنین سود میبرد، در عمل از بازگشت کامل ایران به موقعیت طبیعی خود در بازار گردشگری منطقه خوشحال شود.
واقعیت این است که فقط ترکیه نیست. بخشی از منافع از دسترفته گردشگری ایران، میان کشورهای منطقه توزیع شده است؛ از ترکیه گرفته تا امارات، قطر، گرجستان و دیگر مقاصدی که توانستهاند سهم بیشتری از سفر، اقامت، درمان، خرید و تفریح منطقه را جذب کنند. مسئله اصلی اینجاست:
هر بحران در ایران، برای برخی همسایگان فقط یک خبر نیست؛ یک فرصت اقتصادی است.
هتلجار نیوز، دیدهبان شفافیت در گردشگری و هتلداری ایران
