خلا دیپلماسی گردشگری
یکی از خلأهای عمیق و راهبردی در مسیر توسعه گردشگری ورودی به ایران، بیتوجهی ساختاری به ظرفیتهای دیپلماسی فرهنگی و اقتصادی در سفارتخانههای جمهوری اسلامی ایران در کشورهای هدف گردشگری است. این در حالیست که در بسیاری از کشورها، رایزنهای تخصصی گردشگری در نمایندگیهای دیپلماتیک، نقش فعالی در رصد بازارهای مقصد، شبکهسازی با بازیگران صنعت توریسم، و هدایت جریان ورود گردشگر ایفا میکنند.
اما نهتنها چنین ساختاری وجود ندارد، بلکه مفهوم دیپلماسی گردشگری نیز هنوز در سطح شعار و برنامههای کلی باقی مانده است. سفارتخانهها در بهترین حالت به مأموریتهای سیاسی یا کنسولی محدود شدهاند و فاقد چشماندازی جامع در خصوص ارتقاء تصویر ایران بهعنوان یک مقصد گردشگری هستند.
این در حالی است که نمایندگیهای دیپلماتیک میتوانند به یکی از بازوهای مؤثر در معرفی جاذبههای فرهنگی، تاریخی، طبیعی و مذهبی ایران بدل شوند. تعامل فعال با رسانههای محلی، برگزاری نمایشگاههای ترویجی، تسهیل روادید گردشگری، ارتباط مؤثر با دفاتر آژانسها و نهادهای تخصصی گردشگری، تنها بخشی از اقداماتی است که سفارتخانهها میتوانند عهدهدار آن باشند.
تا زمانی که رایزنهای گردشگری جایگاهی در ساختار نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران نیابند، و تا وقتی که دستگاه دیپلماسی کشور نگاه تخصصی به مقوله توریسم نداشته باشد، نباید انتظار تحولی جدی در حوزه جذب گردشگران خارجی داشت.
ضرورت دارد که وزارت میراث فرهنگی با همکاری وزارت امور خارجه، نسبت به تعیین رایزنهای تخصصی گردشگری یا تربیت دیپلماتهای مسلط به صنعت توریسم در کشورهای اولویتدار اقدام کند. رایزنهایی که هم زبان بازار مقصد را بدانند، هم نیازهای فرهنگی و تبلیغاتی آن را بشناسند، و هم بتوانند با بخش خصوصی ایران ارتباط مستمر برقرار کنند.
نباید فراموش کرد که گردشگری ابزار قدرت نرم و دیپلماسی عمومی است، غفلت از این حوزه، به معنای از دست دادن سهم ایران در اقتصاد گردشگری جهانی است.
باعث خوشحالی است که پیشنهاد ایجاد رایزن گردشگری که بارها توسط پایگاه خبری هتلجار به اطلاع مسئولان وقت رسیده است ، در حال مطرح شدن توسط مدیران ارشد گردشگری کشور است .
