خبر افتتاح «نخستین مرکز تخصصی آموزشهای هتلداری دانشگاهی کشور» در سمنان از آن تیترهاست که آدم را وادار به مکث میکند؛ نه از سر شگفتی، از سر سؤال: واقعاً نخستین؟
از اوایل دهه ۸۰، رشتههای هتلداری و جهانگردی در دانشگاههای دولتی و غیردولتی فعال بودهاند؛ از علامه و تهران و کرمان گرفته تا دانشگاههای غیرانتفاعی. دهها دوره دانشجو هتلداری پذیرش کردهاند، فارغالتحصیل دادهاند و بخشی از همین دانشآموختگان امروز مدیر یا کارمند هتلها هستند.پس این «نخستین مرکز دانشگاهی» دقیقاً در چه چیزی اول است؟
دانشکدهها و گروههای تخصصی گردشگری وهتلداری نیز سالهاست در دانشگاههایی مثل علم و فرهنگ و بعدتر دانشگاه تهران شکل گرفتهاند. بنابراین ادعای «نخستین مرکز تخصصی آموزشهای هتلداری دانشگاهی کشور» بدون قید و توضیح، نه دقیق است و نه منصفانه؛ نمونهای از تب «اولین»گویی.
ما ظاهراً به یک بیماری مزمن دچاریم: همه چیز باید «نخستین»، «بیسابقه» و «برای اولین بار در کشور» باشد؛ هر همایش، هر افتتاح، هر کرسی، هر کارگاه کوچک. انگار حافظه نهادی نداریم و هر مدیری که میآید، تاریخ را از صفر تعریف میکند. نتیجه؟ تجربههای قبلی دیده نمیشود، خطاهای گذشته تکرار میشود و واقعیت پشت گرد و غبار شعار گم میشود.
در همان صحنه تکراری افتتاح هم، روبان رنگی و قیچی و چند مقام خندان حاضرند؛ اینکه افتتاحکننده خود عضو هیئت علمی همان دانشگاه باشد، ترکیب جذابی است، اما پرسش اصلی جای دیگری است: آخرش چیست؟
در این سالها فارغالتحصیلان زیادی از رشته هتلداری بیرون آمدهاند. امروز کجا ایستادهاند؟ چه درصدی در هتلها، شرکتهای مدیریت گردشگری یا استارتآپهای این حوزه مشغولاند؟ چند نفرشان در مشاغل کاملاً بیربط، صرفاً برای امرار معاش، کار میکنند؟
قبل از آنکه به فهرست «نخستین»ها مرکز دیگری اضافه کنیم، بهتر نیست وزارت میراثفرهنگی و وزارت علوم سامانهای شفاف برای رصد وضعیت شغلی فارغالتحصیلان هتلداری راه بیندازند؟ تا زمانی که پاسخ صادقانهای به این سؤال ساده نداشته باشیم که «فارغالتحصیلان هتلداری در کجای هتلهای ایران ایستادهاند؟»، هر «نخستین» تازهای فقط یک تیتر دیگر است؛ نه گامی جدی برای ارتقای کیفیت هتلها و حقوق حرفهای نیروی انسانی این صنعت.
هتلجار، دیدهبان شفافیت در هتلداری و گردشگری ایران.
